(ուժը կորցրել է 24.04.2023 թվականից` 22.04.2021 թիվ 634-Ն որոշում)
040.1033.160908
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
4 սեպտեմբերի 2008 թվականի N 1033-Ն
«ԷԼԵԿՏՐԱԿԱՆ ԲԱՇԽԻՉ ՍԱՐՔԵՐԻՆ ԵՎ ԵՆԹԱԿԱՅԱՆՆԵՐԻ ՍԱՐՔՎԱԾՔԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ» ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
(3-րդ մաս)
«ԷԼԵԿՏՐԱԿԱՆ ԲԱՇԽԻՉ ՍԱՐՔԵՐԻՆ ԵՎ ԵՆԹԱԿԱՅԱՆՆԵՐԻ ՍԱՐՔՎԱԾՔԻՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐ» ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ ԿԱՆՈՆԱԿԱՐԳ
(3-րդ մաս)
14. ՆԵՐԱՐՏԱԴՐԱՄԱՍԱՅԻՆ ԲԱՇԽԻՉ ՍԱՐՔԵՐ ԵՎ ՏՐԱՆՍՖՈՐՄԱՏՈՐԱՅԻՆ ԵՆԹԱԿԱՅԱՆՆԵՐ
132. 133-ից մինչև 139-րդ կետերում բերված պահանջները հաշվի են առնում արդյունաբերական կազմակերպությունների մինչև 35 կՎ լարման ԲՍ-երի և ԵԿ-ների առանձնահատկությունները, որոնք պետք է բավարարեն նաև սույն բաժնի մյուս պահանջներին այն չափով, որքանով դրանք փոփոխված չեն:
133. Յուղալեցուն սարքավորմամբ ներարտադրամասային ԲՍ-երը և ԵԿ-ները կարող են տեղաբաշխվել այն արտադրությունների հիմնական և օժանդակ սենքերի առաջին և երկրորդ հարկերում, որոնք, համաձայն հակահրդեհային պահանջների, պատկանում են I կամ II աստիճանի հրակայունության Գ կամ Դ կարգին ինչպես բաց, այնպես էլ առանձին սենքերում (տե՛ս նաև 136-րդ և 137-րդ կետերը)`
1) առանց յուղալեցուն սարքավորման բաշխիչ սարքերը և ենթակայանները Գ կարգի արտադրություններով սենքերում կարող են տեղաբաշխվել ըստ հակահրդեհային պահանջների.
2) ԵԿ-ում կարող են տեղակայվել չոր, էկոլոգիապես մաքուր չայրվող դիէլեկտրիկով կամ յուղային տրանսֆորմատորներ.
3) հիմնավորված դեպքերում թույլատրվում է հրակայունության I և II աստիճանի արտադրական շենքերում նախատեսել չոր տրանսֆորմատորների, չայրվող դիէլեկտրիկով տրանսֆորմատորների, ինչպես նաև յուղի 6,5 տ-ից ոչ ավելի զանգվածով յուղային տրանսֆորմատորների գլորահանում սենքերի ներսում` պայմանով, որ տրանսֆորմատորների գլորահանումը և տեղափոխությունը մինչև արտադրամասի դարպասները չկատարվի պայթավտանգ կամ հրդեհավտանգ գոտիների միջով:
134. Յուղի կամ հեղուկ դիէլեկտրիկի 60կգ և ավելի զանգվածով յուրաքանչյուր տրանսֆորմատորի և ապարատի տակ պետք է սարքված լինի յուղաընդունիչ` 121-րդ կետի 3-րդ ենթակետի պահանջներին համապատասխան, ինչպես 600կգ-ից ավելի յուղի զանգվածով տրանսֆորմատորների և ապարատների համար:
135. Յուղային տրանսֆորմատորներով և ապարատներով ԵԿ-ի և փակ խցերի սենքերի, ինչպես նաև 1 բևեռում (բաքի մեջ) 60 կգ և ավելի զանգվածով յուղալեցուն յուղային անջատիչներով ԲՍ-ի ցանկապատող կոնստրուկցիաները, պետք է ունենան 0,75 ժ-ից ոչ պակաս հրակայունության սահման, իսկ իրենք` սենքերը և խցերը կարող են կցակառուցվել կամ ներկառուցվել I կամ II աստիճանի հրակայունության շենքի մեջ.
1) մեկ բևեռի (բաքի) մեջ 60 կգ-ից պակաս զանգվածով յուղային տրանսֆորմատորներով ԲՍ սենքերի շինարարական կոնստրուկցիաները պետք է ունենան 0,25 ժ-ից ոչ պակաս հրակայունության սահման: Այդպիսի սենքերը թույլատրվում է կցակառուցել կամ ներկառուցել հրակայունության I և II աստիճանի շենքերի մեջ: Հրակայունության III ա աստիճանի շենքերի մեջ այդպիսի սենքեր կցակառուցել կամ ներկառուցել թույլատրվում է, եթե այդ սենքերն ունեն անմիջական ելք դեպի դուրս և եթե այդ շենքի արտաքին պատերը 4 մ բարձրության վրա կամ մինչև շենքի ծածկը, պատրաստված են չայրվող նյութից կամ առանձնացված են չայրվող հովարով, որը պատի հարթությունից դուրս է ցցված ոչ պակաս, քան 1մ.
2) չոր կամ չայրվող դիէլեկտրիկով տրանսֆորմատորներով ԵԿ-ի սենքերի ցանկապատող կոնստրուկցիաները պետք է ունենան 0,25 ժ-ից ոչ պակաս հրակայունության սահման, իսկ իրենք` սենքերը, կցակառուցվեն կամ ներկառուցվեն III ա աստիճանից ոչ ցածր հրակայունության շենքի մեջ:
136. Ներարտադրամասային, կցակառուցված և ներկառուցված ԵԿ-ն, այդ թվում ԼՏԵ-ն, որոնք տեղակայված են առանձին շինության մեջ կամ բաց արտադրական շինության մեջ, պետք է բավարարեն հետևյալ պահանջներին.
1) յուղային տրանսֆորմատորներով ԵԿ-ները (այդ թվում` ԼՏԵ-ները) և յուղային տրանսֆորմատորներով փակ խցերը, թույլատրվում է տեղակայել արտադրությունների հիմնական և օժանդակ սենքերի միայն առաջին հարկում, որոնք պատկանում են Գ և Դ կարգերին, I և II աստիճանի հրակայունության շենքերում: Ընդ որում, 1 սենքում թույլատրվում է տեղակայել տրանսֆորմատորներ` յուղի 6,5 տ-ից ոչ ավելի գումարային զանգվածով, իսկ յուրաքանչյուր բաց տեղակայված ԼՏԵ-ում կարող են օգտագործվել յուղային տրանսֆորմատորներ` յուղի 3 տ-ից ոչ ավելի գումարային զանգվածով.
2) հեռավորությունները տարբեր ԵԿ-ի առանձին սենքերի կամ յուղային տրանսֆորմատորների փակ խցերի միջև չեն նորմավորվում.
3) ներարտադրամասային կամ ներկառուցված ԵԿ-ի շինության ցանկապատող կոնստրուկցիաները, որի մեջ տեղակայվում է յուղային տրանսֆորմատորներով ԼՏԵ, ինչպես նաև յուղային տրանսֆորմատորների փակ խցերինը, պետք է իրագործված լինեն չայրվող նյութերից և ունենան 0,75 ժ-ից ոչ պակաս հրակայունության սահման.
4) չոր կամ էկոլոգիապես մաքուր չայրվող դիէլեկտրիկով տրանսֆորմատորներով ԵԿ-ի համար, տրանսֆորմատորների միավոր կամ գումարային հզորությունը, նրանց քանակը, հեռավորությունները միմյանցից, հեռավորությունները ԵԿ-ի միջև, տեղակայման հարկը, չեն սահմանափակվում:
137. Առանձին սենքերում տեղաբաշխված ԵԿ-ի օդափոխությունը պետք է համապատասխանի 122-ից 124-րդ կետերի, ինչպես նաև հետևյալ պահանջներին.
1) բնականոն միջավայրով արտադրական սենքերում տեղաբաշխվող տրանսֆորմատորների խցերի և ԵԿ-ի (ԼՏԵ-ի) սենքերի օդափոխություն իրականացնելիս թույլատրվում է օդն անմիջապես վերցնել արտադրամասից.
2) փոշի կամ հաղորդիչ և քայքայիչ մասնիկներ պարունակող օդով սենքերում տեղակայվող տրանսֆորմատորների խցերի և ԵԿ-ի (ԼՏԵ-ի) սենքերի օդափոխության համար օդը պետք է վերցվի դրսից կամ մաքրվի զտիչներով: Օդափոխության համակարգը պետք է կանխի չմաքրված օդի ծծումն արտադրական սենքից.
3) չայրվող ծածկերով շենքերում օդի հեռացումն արտադրամասի ներսում կառուցված տրանսֆորմատորների խցերից և ԵԿ-ի (ԼՏԵ-ի) սենքերից, թույլատրվում է անմիջականորեն արտադրամասի մեջ.
4) դժվարավառ ծածկերով շենքերում օդի հեռացումը տրանսֆորմատորների խցերից և ԵԿ-ի (ԼՏԵ-ի) սենքերից, որոնք կառուցված են արտադրամասի ներսում, պետք է կատարվի օդաքաշ հորատանցքերով, որոնք դուրս են բերված շենքի տանիքածածկից վերև` 1 մ-ից ոչ պակաս:
138. Ներարտադրամասային, ներկառույց և կցակառույց ԵԿ-ի հատակները պետք է լինեն արտադրամասի հատակի մակարդակից ոչ ցածր:
139. Արտադրամասում բաց տեղակայված ԼՏԵ-ի և ներքին տեղակայման լրակազմ բաշխիչ սարքերը պետք է ունենան ցանցային ցանկապատող կոնստրուկցիաներ: Ցանկապատերի ներսում պետք է նախատեսված լինեն անցումներ` 109-րդ կետում նշվածներից ոչ պակաս: ԼՏԵ-ը ներքին տեղակայման լրակազմ բաշխիչ սարքերի հարկավոր է տեղաբաշխել արտադրամասային ամբարձիչ-փոխադրամիջոցային մեխանիզմների աշխատանքի «մեռյալ գոտու» սահմաններում: ԵԿ-ը և ԲՍ-ը ներարտադրամասային փոխադրամիջոցների երթանցների ուղիներին անմիջականորեն մոտ տեղավորելու դեպքում պետք է միջոցներ ձեռնարկվեն ԵԿ-ը և ԲՍ-ը պատահական վնասվածքներից պաշտպանելու համար (հետահար սարքվածքներ, լուսային ազդանշանում և այլն):
15. ԼՐԱԿԱԶՄ, ՍՅՈՒՆԱՅԻՆ, ԿԱՅՄԱՅԻՆ ՏՐԱՆՍՖՈՐՄԱՏՈՐԱՅԻՆ ԵՆԹԱԿԱՅԱՆՆԵՐ ԵՎ ՑԱՆՑԱՅԻՆ ՀԱՏՎԱԾԱՎՈՐՈՂ ԿԵՏԵՐ
140. Սույն գլխում բերված պահանջներն արտացոլում են արտաքին տեղակայման, 35 կՎ ամենաբարձր լարման և 1 կՎ ամենացածր լարման լրակազմ (ԼՏԵ), սյունային (ՍՏԵ), կայմային (ԿՏԵ) տրանսֆորմատորային ենթակայանների, ինչպես նաև մինչև 35 կՎ լարման ցանցային հատվածավորող կետերի (ՑՀԿ) առանձնահատկությունները: Սույն գլխում չարծարծվող մնացած բոլոր հարցերում հարկավոր է ղեկավարվել III բաժնի մյուս գլուխների պահանջներով:
141. Տրանսֆորմատորների միակցումն ամենաբարձր լարման ցանցին պետք է իրագործվի ապահովիչների և բաժանիչների (բեռնվածքի անջատիչի) կամ համակցված «ապահովիչ-բաժանիչ» ապարատի օգնությամբ` շղթայի տեսանելի խզմամբ: Փոխարկման ապարատի կառավարումը պետք է իրագործվի գետնի մակերևույթից: Փոխարկման ապարատի շարժաբերը պետք է փակվի կողպեքով: Փոխարկման ապարատը պետք է ունենա հողակցում` տրանսֆորմատորի կողմից:
142. ԿՏԵ-ի և ՍՏԵ-ի փոխարկման ապարատը պետք է տեղակայվի ՕԳ-ի ծայրային (կամ ճյուղավորման) հենասյան վրա: ԼՏԵ-ի և ՑՀԿ-ի փոխարկման ապարատը կարող է տեղակայվել ինչպես ՕԳ-ի ծայրային (ճյուղավորման) հենասյան վրա, այնպես էլ ԼՏԵ-ի և ՑՀԿ-ի ներսում:
143. Ենթակայաններում և առանց ցանկապատի ՑՀԿ-ում հեռավորությունն ըստ ուղղաձիգի` գետնի մակերևույթից մինչև չմեկուսացված հոսանատար մասերը, արտանցիչների տակով, տրանսպորտի շարժման բացակայության դեպքում պետք է լինի 3,5 մ-ից ոչ պակաս` մինչև 1 կՎ լարումների համար, իսկ 10(6) և 35 կՎ լարումների համար` N 7 աղյուսակի Ե չափսից ոչ պակաս.
1) առնվազն 1,8 մ բարձրությամբ ցանկապատով ենթակայաններում և ՑՀԿ-ում նշված հեռավորությունները մինչև 10(6) և 35 կՎ լարման հոսանատար մասերը կարող են փոքրացվել մինչև N 7 աղյուսակում նշված Գ չափսը: Ընդ որում, ցանկապատի հարթության մեջ հեռավորությունը ձողավորումից մինչև արտաքին պարսպի եզրը պետք է լինի N 7 աղյուսակում բերված Դ չափսից ոչ պակաս,
2) օդային ներանցումների դեպքում, որոնք հատում են երթանցերը կամ այն տեղերը, որտեղ հնարավոր է տրանսպորտի շարժումը, հեռավորությունն ամենաստորին հաղորդալարից մինչև գետին հարկավոր է ընդունել ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հուլիսի 12-ի «Էլեկտրական էներգիայի հաղորդաբաշխման վերաբերյալ տեխնիկական կանոնակարգը հաստատելու մասին» N 961-Ն որոշմամբ հաստատված ՏԿ-ի պահանջներին համապատասխան:
144. 3 մ-ից ոչ պակաս բարձրության վրա ԿՏԵ-ի սպասարկման համար պետք է սարքված լինի ճաղաշարով հարթակ: Հարթակ բարձրանալու համար պետք է օգտագործել սանդուղքներ սարքվածքով, որն արգելում է նրա վրա բարձրանալը` փոխարկման ապարատի միացված վիճակում: ՍՏԵ-ի համար հարթակներ և սանդուղքներ սարքելը պարտադիր չէ:
145. ԿՏԵ-ի մասերը, որոնք փոխարկման ապարատի անջատված վիճակում մնում են լարման տակ, պետք է գտնվեն հարթակի մակարդակից հասանելիության գոտուց դուրս: Ապարատի անջատված դիրքը պետք է տեսանելի լինի հարթակից:
146. Տրանսֆորմատորի ցածր լարման կողմում պետք է տեղակայել տեսանելի խզում ապահովող ապարատ:
147. Էլեկտրահաղորդագիծը ԿՏԵ-ում և ՍՏԵ-ում տրանսֆորմատորի և ցածրավոլտ վահանի միջև, ինչպես նաև վահանի և ամենացածր լարման ՕԳ-ի միջև պետք է պաշտպանված լինի մեխանիկական վնասվածքներից և իրագործվի ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հուլիսի 12-ի «Էլեկտրական էներգիայի հաղորդաբաշխման վերաբերյալ տեխնիկական կանոնակարգը հաստատելու մասին» N 961-Ն որոշմամբ հաստատված ՏԿ-ում բերված պահանջներին համապատասխան:
148. 0,25 ՄՎ.Ա և պակաս հզորության ենթակայանների համար թույլատրվում է ցածրավոլտ վահանի լուսավորում չնախատեսել: 0,25 ՄՎ.Ա-ից մեծ հզորության ենթակայաններում լուսավորությանը և փոխադրովի սարքերի, գործիքների միացման համար վարդակները պետք է ունենան 25 Վ-ից ոչ բարձր լարմամբ սնում:
149. Ըստ հրդեհային անվտանգության պայմանի` ենթակայանները պետք է տեղաբաշխվեն հրակայունության I, II, III աստիճանի շենքերից 3 մ-ից ոչ պակաս, հրակայունության IV և V աստիճանի շենքերից` 5 մ-ից ոչ պակաս հեռավորության վրա: Անհրաժեշտ է ղեկավարվել նաև 85-րդ և 86-րդ կետերում բերված պահանջներով: Հեռավորությունը բնակելի շենքերից մինչև տրանսֆորմատորային ենթակայաններ հարկավոր է ընդունել 10 մ-ից ոչ պակաս` ձայնային ճնշման (աղմուկի) թույլատրելի բնականոն մակարդակներն ապահովելու պայմանի դեպքում:
150. Տրանսպորտի հնարավոր երթերի վայրերում ենթակայանները պետք է պաշտպանված լինեն հետահար անվաարգելներով:
16. ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԱՄՊՐՈՊԱՅԻՆ ԳԵՐԼԱՐՈՒՄՆԵՐԻՑ
i
151. Ամպրոպային գերլարումներից ԲՍ-ի և ԵԿ-ի պաշտպանությունն իրականացվում է.
1) կայծակի ուղիղ հարվածից` ձողային և մետաղաճոպանային շանթարգելներով.
2) հեռացող գծերից եկող դիմակա ալիքներից` կայծակի ուղիղ հարվածից շանթարգելներով, այդ գծերի որոշակի երկարության վրա պաշտպանական ապարատներով, որոնք տեղակայվում են ԲՍ և առբերումներում, որոնցից են փականային պարպիչները (ՓՊ), գերլարումների սահմանափակիչները (ԳԼՍ), խողովակավոր պարպիչները (ԽՊ) և պաշտպանական կայծային միջակայքերը (ԿՄԿ): Գերլարումների սահմանափակիչները, որոնց մնացորդային լարումն անվանական պարպման հոսանքի դեպքում ցածր է ՓՊ-ի մնացորդային կամ ԽՊ-ի ԿՄԿ-ի միջին պարպման լարումից 10 տոկոսից ոչ ավելի, հետագայում կոչվում են համապատասխանող:
152. Բաց ԲՍ-ը և 20-ից մինչև 750 կՎ լարման ենթակայանները պետք է պաշտպանված լինեն կայծակի ուղիղ հարվածներից: Կայծակի ուղիղ հարվածներից պաշտպանության իրագործում չի պահանջվում. 20 և 35 կՎ լարման ենթակայանների համար` 1,6 ՄՎ.Ա և պակաս միավոր հզորության տրանսֆորմատորներով, անկախ այդպիսի տրանսֆորմատորների քանակից և տարվա ընթացքում ամպրոպային ժամերի թվից, 20 և 35 կՎ լարման ԵԿ-ի բոլոր ԲԲՍ-ի համար` տարվա ընթացքում 20-ից ոչ ավելի ամպրոպային ժամերով շրջաններում, ինչպես նաև 220 կՎ և ցածր լարման ԵԿ-ի ու ԲԲՍ-ի համար` ամպրոպային ժամանակաշրջանում հրապարակների հողի` 2000 Օմ.մ-ից ավելի համարժեք տեսակարար դիմադրությամբ, տարվա ընթացքում 20-ից ոչ ավելի ամպրոպային ժամերի դեպքում`
1) փակ ԲՍ-ի և ԵԿ-ի շենքերը հարկավոր է պաշտպանել կայծակի ուղիղ հարվածներից` տարվա ընթացքում 20-ից ավելի ամպրոպային ժամերով շրջաններում.
2) փակ ԲՍ-ի և ԵԿ-ի շենքերի պաշտպանությունը, որոնք ունեն տանիքի մետաղական ծածկ, հարկավոր է իրագործել այդ ծածկերի հողակցումով.
3) երկաթբետոնե տանիքածածկի և նրա առանձին տարրերի անընդհատ էլեկտրական կապի առկայության դեպքում, պաշտպանությունն իրագործվում է նրա ամրանի հողակցումով.
4) փակ ԲՍ և ԵԿ-ի շենքերի պաշտպանությունը, որոնց տանիքը չունի մետաղե կամ երկաթբետոնե ծածկ` նրա առանձին տարրերի անընդհատ էլեկտրական կապով, հարկավոր է կատարել ձողային շանթարգելներով, կամ կայծակընդունիչ ցանցն անմիջականորեն տանիքի վրա տեղադրելով.
5) պաշտպանվող շենքի վրա ձողային շանթարգելներ տեղակայելիս, յուրաքանչյուր շանթարգելից պետք է անցկացված լինի առնվազն 2 հոսանատար` շենքի հակադիր կողմերով.
6) կայծակընդունիչ ցանցը պետք է պատրաստված լինի 6-ից մինչև 8 մմ տրամագծով պողպատե լարից և տեղավորվի անմիջականորեն տանիքածածկի վրա կամ չայրվող ջերմապահպանիչի կամ ջրամեկուսացման շերտի տակ: Ցանցը պետք է ունենա 150 մմ2 -ուց ոչ ավելի մակերեսով բջիջներ (օրինակ` (12x12) մմ-անոց բջիջներով): Ցանցի հանգույցները պետք է միացված լինեն եռակցմամբ: Կայծակընդունիչ ցանցը հողակցող սարքվածքին միացնող հոսանատարները պետք է անցկացված լինեն շենքի պարագծով` յուրաքանչյուրը 25 մ-ից ոչ ավելի հեռավորությամբ.
7) որպես հոսանատարներ հարկավոր է օգտագործել շենքի մետաղե և երկաթբետոնե (չլարված ամրանի թեկուզ մի մասի առկայության դեպքում) կոնստրուկցիաները: Ընդ որում, պետք է ապահովված լինի անմիջական էլեկտրական կապ կայծակընդունիչից մինչև հողակցիչ: Շենքի մետաղե տարրերը (խողովակներ, օդափոխիչ սարքվածքներ և ուրիշ) հարկավոր է միացնել մետաղե տանիքածածկի կամ կայծակընդունիչ ցանցի հետ.
8) հենասյան վրա հետադարձ պարպումների թիվը հաշվարկելիս, հարկավոր է հաշվի առնել հենասյան ինդուկտիվության մեծացումը` հենասյունից մինչև հողակցում ըստ հոսանատարի հեռավորության և հողակցումից մինչև հենասյան գագաթ հեռավորության հարաբերությանը համեմատական.
9) փակ ԲՍ-երում և ԵԿ-ներում միջանցիկ մեկուսիչներով ներանցման դեպքում, որոնք դասավորված են հոսանահաղորդիչներից և նրանց հետ կապված այլ մասերից 10 մ-ից պակաս հեռավորության վրա, նշված ներանցումները պետք է պաշտպանված լինեն ԿՊ-ով կամ համապատասխան ԳԼՍ-ներով: ՈՒժային տրանսֆորմատորներից 15 մ-ից պակաս հեռավորության վրա ԵԿ-ը հողակցման մայրուղուն միակցելու դեպքում, անհրաժեշտ է 157-րդ կետի պայմանների իրագործումը.
10) ենթակայանի տարածքում տեղաբաշխված էլեկտրոլիզային շենքերի, ջրածնով բալոնների պահպանման և ջրածնի ճնշանոթներով տեղակայանքների սենքերի համար, կայծակընդունիչ ցանցը պետք է ունենա 36 մմ2-ից (օրինակ` 6x6 մմ-ից) ոչ ավելի մակերեսով բջիջներ.
11) շենքերի և սենքերի, այդ թվում` պայթավտանգ և հրդեհավտանգ, ինչպես նաև էլեկտրակայանների տարածքում տեղաբաշխված խողովակների պաշտպանությունը իրագործվում է սահմանված կարգով հաստատված տեխնիկական փաստաթղթերին համապատասխան:
153. 35 կՎ և բարձր լարման ԲԲՍ-ի պաշտպանությունը կայծակի ուղիղ հարվածներից պետք է իրագործված լինի առանձին կանգնած կամ կոնստրուկցիաների վրա տեղակայված ձողային շանթարգելներով: Խորհուրդ է տրվում օգտագործել բարձր օբյեկտների պաշտպանական ազդեցությունը, որոնք հանդիսանում են կայծակընդունիչներ (ՕԳ-ի հենասյուները, լուսարձակային կայմերը, ռադիոկայմերը և այլն).
1) 110 կՎ և բարձր լարման ԲԲՍ-ի կոնստրուկցիաների վրա ձողային շանթարգելները կարող են տեղակայվել ամպրոպային ժամանակաշրջանում հողի համարժեք տեսակարար դիմադրության դեպքում. մինչև 1000 Օմ.մ` անկախ ԵԿ-ի հողակցող սարքվածքի մակերեսից, 1000-ից մինչև 2000 Օմ.մ` ԵԿ-ի հողակցող սարքվածքի 10000 մ2 և ավելի մակերեսի դեպքում.
2) 35 կՎ լարման ԲԲՍ-ի կոնստրուկցիաների վրա շանթարգելների տեղակայումը թույլատրվում է ամպրոպային ժամանակաշրջանում հողի համարժեք տեսակարար դիմադրության դեպքում. մինչև 500 Օմ.մ` անկախ ԵԿ-ի հողակցող հաղորդաշղթայի մակերեսից, 500 Օմ.մ-ից ավելի` ԵԿ-ի հողակցող հաղորդաշղթայի 10000 մ2 և ավելի մակերեսի դեպքում.
3) 35 կՎ և բարձր լարման, շանթարգելներով ԲԲՍ-ի կոսնտրուկցիաների կանգնակներից պետք է ապահովված լինի կայծակի հոսանքի տարհոսումը հողակցման մայրուղիներով` առնվազն 2 ուղղությամբ, հարևան ուղղությունների միջև 900-ից ոչ պակաս անկյունով: Բացի դրանից, պետք է տեղակայված լինի առնվազն 1 ուղղաձիգ, 3-ից մինչև 5 մ երկարությամբ էլեկտրոդ յուրաքանչյուր ուղղության վրա` շանթարգելով կանգնակը հողակցման մայրուղուն միացնելու տեղից էլեկտրոդի երկարությունից ոչ պակաս հեռավորության վրա.
4) եթե ձողային շանթարգելների պաշտպանության գոտիները չեն ծածկում ԲԲՍ-ի ամբողջ տարածքը, լրացուցիչ օգտագործվում են մետաղաճոպանային շանթարգելներ` դասավորված ձողավորման վերևում:
154. Կախովի մեկուսացման շարանները 20 և 35 կՎ լարման մետաղաճոպանային ձողային շանթարգելներով ԲԲՍ-ի ճակատամուտքերի վրա, ինչպես նաև ՕԳ-ի ծայրային հենասյուների վրա, պետք է ունենան մեկուսիչների հետևյալ թիվը`
1) շանթարգելներով ԲԲՍ-ի ճակատամուտքերի վրա.
ա. 6 մեկուսիչից ոչ պակաս, երբ փականային պարպիչները կամ ըստ մնացորդային լարումների նրանց համապատասխան ԳԼՍ-ը նրան միակցելու տեղից հեռու է 15 մ-ից ոչ ավելի` հողակցող սարքվածքի մայրուղիներով,
բ. 7 մեկուսիչից ոչ պակաս` մնացած դեպքերում,
2) ծայրային հենասյուների վրա.
ա. 7 մեկուսիչից ոչ պակաս` մետաղաճոպանը ԵԿ-ի ճակատամուտքերին միացնելիս,
բ. 8 մեկուսիչից ոչ պակաս, եթե մետաղաճոպանը չի մտնում ԵԿ-ի կոնստրուկցիայի մեջ և ծայրային հենասյան վրա ձողային շանթարգելի տեղակայման դեպքում:
155. Մեկուսիչների թիվը 20 և 35 կՎ լարման ԲԲՍ-ի ծայրային հենասյուների վրա պետք է մեծացվի, եթե դա պահանջվում է ՀՀ կառավարության 2006 թվականի դեկտեմբերի 21-ի «Էլեկտրատեղակայանքների սարքվածքին ներկայացվող ընդհանուր պահանջներ տեխնիկական կանոնակարգը հաստատելու մասին» N 1943-Ն որոշմամբ հաստատված ՏԿ-ի պայմաններով:
156. Շանթարգելները 110 կՎ և բարձր լարման ՕԳ-երի ծայրային հենասյուների վրա տեղակայելու դեպքում մեկուսիչների շարանների իրագործմանը հատուկ պահանջներ չեն ներկայացվում: 3-ից մինչև 20 կՎ լարման ՕԳ-երի ծայրային հենասյուների վրա շանթարգելների տեղակայում չի թույլատրվում`
1) հեռավորությունն օդով ԲԲՍ-ի կոնստրուկցիաներից, որոնց վրա տեղակայված են շանթարգելներ, մինչև հոսանատար մասերը պետք է լինի շարանի երկարությունից ոչ պակաս.
2) ձողային կամ մետաղաճոպանային շանթարգելներով կոսնտրուկցիայի` ԵԿ-ի հողակցող սարքվածքին միակցելու տեղը պետք է գտնվի հողակցման մայրուղիներով 15 մ-ից ոչ պակաս հեռավորության վրա, նրանց` տրանսֆորմատորների (ռեակտորների) և 6 (10) կՎ լարման ներքին տեղակայման լրակազմ բաշխիչ սարքերի կոնստրուկցիաների միացման կետից.
3) շանթարգելի հողակցման կետի և տրանսֆորմատորի չեզոքի կամ բաքի հողակցման կետի միջև հեռավորությունը` հողի միջով, պետք է լինի 3 մ-ից ոչ պակաս:
157. Տրանսֆորմատորային ճակատամուտքերի, շունտող ռեակտորների ճակատամուտքերի և ԲԲՍ-ի կոնստրուկցիաների վրա, որոնք հողակցման մայրուղիներով տրանսֆորմատորներից կամ ռեակտորներից հեռացված են 15 մ-ից պակաս, շանթարգելները կարող են տեղակայվել ամպրոպային ժամանակաշրջանում հողի 350 Օմ.մ-ից ոչ ավելի տեսակարար դիմադրության և հետևյալ պայմանները պահպանելու դեպքում`
1) անմիջականորեն տրանսֆորմատորների 3-ից մինչև 35 կՎ լարման փաթույթների բոլոր արտանցիչների վրա կամ ըստ ձողավորման նրանցից 5 մ-ից ոչ ավելի հեռավորության վրա, ներառյալ դեպի պաշտպանական ապարատներ ճյուղավորումները, պետք է տեղակայված լինեն 3-ից մինչև 35 կՎ լարման համապատասխան ԳԼՍ կամ ՓՊ.
2) պետք է ապահովված լինի կայծակի հոսանքի արտահոսում շանթարգելով կոնստրուկցիայի կանգնակից երեք-չորս ուղղություններով` նրանց միջև 900-ից ոչ պակաս անկյունով.
3) յուրաքանչյուր ուղղության վրա, շանթարգելով կանգնակից 3-ից մինչև 5 մ հեռավորության վրա, պետք է տեղակայված լինի 5 մ երկարությամբ մեկական ուղղաձիգ էլեկտրոդ.
4) 20 և 35 կՎ լարման ամենաբարձր լարումով ԵԿ-ում, շանթարգելը տրանսֆորմատորային ճակատամուտքի վրա տեղակայելիս` հողակցող սարքվածքի դիմադրությունը չպետք է գերազանցի 4 Օմ-ը` առանց հաշվի առնելու ԲԲՍ-ի հողակցման հաղորդաշղթայից դուրս տեղաբաշխված հողակցիչները.
5) ՓՊ կամ ԳԼՍ և ուժային տրանսֆորմատորների հողակցող հաղորդիչները խորհուրդ է տրվում ԵԿ-ի հողակցող սարքվածքին միակցել մեկը մյուսի մոտակայքում կամ նրանց իրագործել այնպես, որ ՓՊ-ի կամ ԳԼՍ-ի հողակցող սարքվածքին միակցելու տեղը գտնվի շանթարգելով ճակատամուտքի և տրանսֆորմատորի հողակցող հաղորդիչների միակցման միջև: Հոսանքի չափիչ տրանսֆորմատորների հողակցող հաղորդիչները հարկավոր է միակցել ԲՍ-ի հողակցող սարքվածքին` ՓՊ կամ ԳԼՍ-ը հողակցման տեղից առավել հեռու տեղերում:
158. Կայծակի ուղիղ հարվածներից ԲԲՍ-ի պաշտպանությունը, որոնց կոնստրուկցիաների վրա շանթարգելների տեղակայում չի թույլատրվում կամ նպատակահարմար չէ ըստ կոնստրուկտիվ նկատառումների, հարկավոր է իրագործել առանձին կանգնած շանթարգելներով, որոնք ունեն 80 Օմ-ից ոչ ավելի դիմադրությամբ մեկուսի հողակցիչներ` 60 կԱ իմպուլսային հոսանքի դեպքում`
1) հեռավորությունը, Sհ, մ, շանթարգելի մեկուսի հողակցիչի և ԲԲՍ-ի (ԵԿ-ի) հողակցող սարքվածքի միջև պետք է հավասար լինի (բայց ոչ պակաս 3 մ-ից)`
Sh > 0,2 Rի,
որտեղ Rի-ն առանձին կանգնած շանթարգելի հողակցման իմպուլսային դիմադրությունն է` Օմ,
2) հեռավորությունն օդով, Sօ,մ, մ, առանձին կանգնած մեկուսի շանթարգելից մինչև ԲԲՍ-ի (ԵԿ-ի) հոսանատար մասերը, հողակցված կոնստրուկցիաները և սարքավորումը, պետք է լինի հավասար (բայց ոչ պակաս 5 մ-ից)`
Sօ.մ. > 0,12 Rի +0,1H,
որտեղ H-ը հոսանատար մասի կամ սարքավորման վրա դիտարկվող կետի բարձրությունն է հողի մակարդակից, մ.
3) ԲԲՍ-ում առանձին կանգնած շանթարգելների հողակցիչները կարող են միացվել ԲԲՍ-ի (ԵԿ-ի) հողակցող սարքվածքին` ԲԲՍ-ի կոնստրուկցիաների վրա շանթարգելների տեղակայման 155-րդ կետում նշված պայմանների պահպանման դեպքում: Տարանջատ կանգնած շանթարգելի հողակցիչի` ԵԿ-ի հողակցող սարքվածքին միակցելու տեղը, պետք է հողակցման մայրուղով հեռացված լինի նրան տրանսֆորմատորի (ռեակտորի) միակցման տեղից 15 մ-ից ոչ պակաս: Առանձին կանգնած շանթարգելի հողակցիչը 35-ից մինչև 150 կՎ լարման ԲԲՍ-ի հողակցման սարքվածքին միակցելու տեղում հողակցման մայրուղիները պետք է իրագործված լինեն երկու-երեք ուղղություններով` նրանց միջև 900-ից ոչ պակաս անկյունով.
4) լուսարձակային կայմերի վրա տեղակայված շանթարգելների հողակցիչները պետք է միակցված լինեն ԵԿ-ի հողակցող սարքվածքին: 153-րդ կետում նշված պայմանները չպահպանելու դեպքում, առանձին կանգնած շանթարգելների հողակցիչների միակցման ընդհանուր պահանջներից բացի, լրացուցիչ պետք է պահպանված լինեն հետևյալ պահանջները`
ա. շանթարգելից 5 մ շառավիղով հարկավոր է տեղակայել 3-ից մինչև 5 մ երկարությամբ 3 ուղղաձիգ էլեկտրոդ,
բ. եթե հեռավորությունը հողակցման մայրուղով, շանթարգելի հողակցիչի միակցման տեղից մինչև տրանսֆորմատորի (ռեակտորի)` նրան միակցելու տեղը, գերազանցում է 15 մ-ը, բայց փոքր է 40 մ-ից, ապա տրանսֆորմատորի մինչև 35 կՎ լարման փաթույթի արտանցիչների վրա պետք է տեղակայված լինեն ՓՊ կամ ԳԼՍ,
5) հեռավորությունն օդով Sօդ, մ, առանձին կանգնած շանթարգելից, որի հողակցիչը միացված է ԲԲՍ-ի (ԵԿ-ի) հողակցող սարքվածքին, մինչև հոսանատար մասերը պետք է կազմի
Sօդ > 0,1 H + m,
որտեղ H-ը հոսանատար մասերի բարձրությունն է գետնի մակարդակից, մ, m-ը` մեկուսիչների շարանի երկարությունը, մ:
159. 110 կՎ և բարձր լարման ՕԳ-ի մետաղաճոպանային շանթարգելները հարկավոր է միացնել ԲԲՍ-ի (ԵԿ-ի) հողակցված կոնստրուկցիաներին`
1) 110 և 220 կՎ լարման ԲԲՍ-ի կոնստրուկցիաների կանգնակներից, որոնց միակցված են մետաղաճոպանային շանթարգելները, պետք է լինեն հողակցման մայրուղիներ` առնվազն երեք-չորս ուղղություններով, նրանց միջև 900-ից ոչ պակաս անկյունով.
2) մետաղաճոպանային շանթարգելները, որոնք պաշտպանում են 35 կՎ լարման ՕԳ-ի առբերումները, թույլատրվում է միակցել ԲԲՍ-ի հողակցված կոնստրուկցիաներին. ամպրոպային ժամանակաշրջանում հողի մինչև 750 Օմ.մ համարժեք տեսակարար դիմադրության դեպքում` անկախ ԵԿ-ի հողակցող հաղորդաշղթայի մակերեսից և 750 Օմ.մ-ից ավելի դեպքում, եթե ԵԿ-ի հողակցող հաղորդաշղթայի մակերեսը 10000 մ2 և ավելի է.
3) 35 կՎ լարման ԲԲՍ-ի կոնստրուկցիաների կանգնակներից, որոնց միացված են մետաղաճոպանային շանթարգելները, հողակցման մայրուղիները պետք է իրագործված լինեն առնվազն երկու-երեք ուղղություններով, նրանց միջև 900-ից ոչ պակաս անկյունով: Բացի դրանից, յուրաքանչյուր ուղղության վրա պետք է տեղակայված լինի մեկական ուղղաձիգ էլեկտրոդ 3-5 մ երկարությամբ` 5 մ-ից ոչ պակաս հեռավորության վրա.
4) ԲԲՍ-ին ամենամոտ 35 կՎ լարման ՕԳ-ի հենասյուների հողակցիչների դիմադրությունը չպետք է գերազանցի 10 Օմ-ը.
5) մետաղաճոպանային շանթարգելները 35 կՎ լարման ՕԳ-ի այն ԲԲՍ-երի մատույցներում, որոնց չի թույլատրվում նրանց միակցումը, պետք է ավարտվեն ԲԲՍ-ին ամենամոտ հենասյան վրա: Այդ ՕԳ-ի ԲԲՍ-ից առաջին` առանց մետաղաճոպանային հենամեջը պետք է պաշտպանված լինի ձողային շանթարգելներով, որոնք տեղակայվում են ԵԿ-ում, ՕԳ-ի հենասյուների վրա կամ ՕԳ-ի մոտ.
6) մեկուսիչների շարանները 35 կՎ լարման ԲԲՍ-ի ճակատամուտքերի և 35 կՎ լարման ՕԳ-ի ծայրային հենասյուների վրա հարկավոր է ընտրել 153-րդ կետին համապատասխան:
160. ԲԲՍ-ին և ԵԿ-ին ՕԳ-ի առբերումների սարքվածքը և պաշտպանությունը պետք է բավարարեն 159-րդ, 163-ից 167-րդ, 173-ից 177-րդ կետերում բերված պահանջներին:
161. Չի թույլատրվում շանթարգելների տեղակայում. տրանսֆորմատորների կոնստրուկցիաների վրա, որոնց բաց հոսանատարներով միակցված են պտտվող մեքենաներ, բաց հոսանատարների հենասյուների կոնստրուկցիաների վրա, եթե նրանց միակցված են պտտվող մեքենաներ`
1) տրանսֆորմատորների ճակատամուտքերը և բաց հոսանատարների հենասյուները, որոնք կապված են պտտվող մեքենաների հետ, պետք է մտնեն առանձին կանգնած կամ այլ կոնստրուկցիաների վրա տեղակայված շանթարգելների պաշտպանության գոտու մեջ.
2) նշված պահանջները վերաբերվում են նաև բաց հոսանատարներն այն ԲՍ-ի հաղորդաձողերին միացնելու դեպքերին, որոնց միակցված են պտտվող մեքենաներ:
162. Լուսարձակային կայմերը որպես շանթարգելներ օգտագործելու դեպքում, էլեկտրահաղորդագիծը մալուխային կառույցից մինչև կայմ և նրանից հետո, հարկավոր է իրագործել մետաղե պատյանով մալուխներով կամ առանց մետաղապատյանի մալուխներով` խողովակների մեջ: Շանթարգելներով կոնստրուկցիայի մոտակայքում այդ մալուխները պետք է անցկացվեն անմիջականորեն հողի մեջ` 10 մ-ից ոչ պակաս երկարության վրա: Մալուխային կառույցի մեջ մալուխի ներանցման տեղում մալուխների մետաղե պատյանը, զրահը և մետաղե խողովակը պետք է միացված լինեն ԵԿ-ի հողակցման սարքվածքի հետ:
163. 35 կՎ և բարձր լարման ՕԳ-ի պաշտպանությունը կայծակի ուղիղ հարվածից ԲՍ-ի (ԵԿ-ի) մատույցներում պետք է իրագործված լինի մետաղաճոպանային շանթարգելներով` N 8 աղյուսակին համապատասխան`
1) առբերման յուրաքանչյուր հենասյան վրա, բացի 140-րդ կետում նախատեսված դեպքերից, մետաղաճոպանը պետք է միակցված լինի հենասյան հողակցիչին.
2) թույլատրվում է հենասյուների հողակցման սարքվածքների դիմադրության մեծացում N 8 աղյուսակի համեմատ ԵԿ-ի 35 կՎ լարման և բարձր առբերումների վրա` 1,5 անգամ` տարվա ընթացքում 20-ից ոչ պակաս ամպրոպային ժամերի դեպքում և 3 անգամ` 10 ժամից պակաս լինելու դեպքում`
ա. երկշղթա հենասյուներով 35-ից մինչև 750 կՎ լարման ՕԳ-ի առբերումների վրա հողակցիչ սարքվածքները խորհուրդ է տրվում իրագործել N 8 աղյուսակում նշվածից 2 անգամ փոքր դիմադրությամբ.
բ. երկաթբետոնե հենասյուների վրա թույլատրվում է մինչև 300 պաշտպանության անկյուն,
գ. հաղորդալարերի հորիզոնական դասավորությամբ հենասյուների համար, որոնք տեղակայված են 1000 Օմ.մ-ից ավելի համարժեք տեսակարար դիմադրությամբ հողի մեջ, թույլատրվում է հողակցիչ սարքվածքի 30 Օմ դիմադրությունը,
3) եթե պահանջվող դիմադրություններով հողակցիչների իրագործումը հնարավոր չէ, պետք է կիրառվեն հորիզոնական հողակցիչներ` անցկացված ՕԳ-ի առանցքի
երկայնքով` հենասյունից հենասյուն, (հողակցիչ-հակակշիռներ) և միացվեն հենասյուների հողակցիչներին.
4) սառցակեղևային հատուկ շրջաններում և հողի 1000 Օմ.մ-ից ավելի համարժեք տեսակարար դիմադրության շրջաններում թույլատրվում է ԲՍ-ին (ԵԿ-ին) ՕԳ-ի առբերումների պաշտպանությունն իրագործել առանձին կանգնած ձողային շանթարգելներով, որոնց հողակցիչների դիմադրությունը չի նորմավորվում:
164. Այն շրջաններում, որոնք տարվա ընթացքում ունեն 60-ից ոչ ավելի ամպրոպային ժամեր, թույլատրվում է 35 կՎ լարման ՕԳ-ի 35 կՎ լարման ԵԿ-ին մետաղաճոպանով առբերման պաշտպանություն չկատարել, եթե ԵԿ-ում տեղակայված է 2 տրանսֆորմատորներ` յուրաքանչյուրը մինչև 1,6 ՄՎ.Ա հզորությամբ կամ մինչև 1,6 ՄՎ.Ա հզորության և պահուստային սնուցման առկայությամբ 1 տրանսֆորմատոր`
1) ընդ որում, ՕԳ-ի` ԵԿ-ին առբերման հենասյուները 0,5 կմ-ից ոչ պակաս երկարության վրա պետք է ունենան հողակցիչներ` N 8 աղյուսակում նշված դիմադրությամբ: Փայտե հենասյուներով ՕԳ-ի դեպքում, բացի դրանից, պահանջվում է 0,5 կմ երկարությամբ առբերման վրա մեկուսիչների ամրակապերը միակցել հենասյուների հողակցիչին և տեղակայել խողովակավոր պարպիչների լրակազմ` ՕԳ-ի կողմից առբերման առաջին հենասյան վրա: Հեռավորությունը ՓՊ-ի կամ համապատասխան ԳԼՍ-ի և տրանսֆորմատորի միջև պետք է լինի 10 մ-ից ոչ ավելի.
2) մինչև 1,6 ՄՎ.Ա հզորության 1 տրանսֆորմատորով ԵԿ-ում պահուստային սնման բացակայության դեպքում 35 կՎ լարման ՕԳ-ի առբերումները ԵԿ-ին պետք է պաշտպանված լինեն մետաղաճոպանով` 0,5 կմ-ից ոչ պակաս երկարության վրա:
165. 35-ից մինչև 220 կՎ լարման ՕԳ-ի` ԵԿ-ի առբերման առաջին հենասյան վրա պետք է տեղակայված լինի խողովակավոր պարպիչների կամ համապատասխան պաշտպանական ապարատների լրակազմ հետևյալ դեպքերում`
1) գիծն ամբողջ երկարությամբ, ներառյալ առբերումը, կառուցված է փայտե հենասյուների վրա.
2) գիծը կառուցված է փայտե հենասյուների վրա, գծի առբերումը` մետաղյա կամ երկաթբետոնե հենասյուների վրա.
3) փայտե հենասյուներով 35 կՎ լարման ՕԳ-ի` 35 կՎ լարման ԵԿ-ին առբերման վրա պաշտպանությունը իրագործվում է 176-րդ կետին համապատասխան.
4) ԽՊ1-ի տեղակայում ՕԳ-ի առբերումների սկզբնամասում, որոնք ամբողջ երկարության վրա կառուցված են մետաղե կամ երկաթբետոնե հենասյուների վրա, չի պահանջվում: ԽՊ-ով հենասյուների հողակցիչ սարքվածքի դիմադրությունները պետք է լինեն` 10 Օմ-ից ոչ ավելի` հողի 1000 Օմ.մ-ից ոչ բարձր տեսակարար դիմադրության դեպքում և 15 Օմ-ից ոչ ավելի` հողի ավելի բարձր տեսակարար դիմադրության դեպքում: Փայտե հենասյուների վրա հողակցող էջքերն այդ ապարատներից պետք է անցկացվեն 2 կանգնակներով կամ 1 կանգնակի 2 կողմերով:
Աղյուսակ N 8
ԲՍ-ների ենթակայանների առբերման ՕԳ-երի պաշտպանությունը կայծակի
ուղիղ հարվածներից (Պաշտպանվող առբերման երկարության ընտրությունը
կատարվում է` հաշվի առնելով NN 10-13 աղյուսակները)
._____________________________________________________________________.
|ՕԳ-ի |ՕԳ առբերումները |ՕԳ առբերումները |Հենասյուների |
|անվա- |հենասյուների վրա` |հենասյուների վրա` |հողակցման |
|նական |հաղորդալարերի |հաղորդալարերի ոչ |սարքվածքի |
|լարու-|հորիզոնական |հորիզոնական |ամենամեծ |
|մը, կՎ|դասավորությամբ |դասավորությամբ |թույլատրելի |
| |_______________________|_______________________|դիմադրությունը|
| |պաշտ- |մետաղա-|մետաղա-|պաշտ- |մետաղա-|մետաղա-|Օմ, հողի |
| |պանված |ճոպան- |ճոպանի |պանված |ճոպան- |ճոպանի |համարժեքի |
| |առբեր- |ների |պաշտպա-|առբեր- |ների |պաշտպա-|տեսակարար |
| |ման |թիվը, |նական |ման |թիվը, |նական |դիմադրության |
| |երկա- |հատ |անկյու-|երկա- |հատ |անկյու-|դեպքում, Օմ.մ |
| |րու- | |նը, |րու- | |նը, |______________|
| |թյունը,| |աստի- |թյունը,| |աստի- |մին-|100-|500-|
| |կմ | |ճան |կմ | |ճան |չև |ից |ից |
| | | | | | | |100 |ավե-|ավե-|
| | | | | | | | |լի, |լի |
| | | | | | | | |մին-| |
| | | | | | | | |չև | |
| | | | | | | | |500 | |
|______|_______|_______|_______|_______|_______|_______|____|____|____|
|35 |1-2 | 2 |30 |1-2 |1-2 | 30 | 10 | 15 |20 |
|______|_______|_______|_______|_______|_______|_______|____|____|____|
|110 |1-3 | 2 |20 |1-3 |1-2 | 20 | 10 | 15 |20 *|
|______|_______|_______|_______|_______|_______|_______|____|____|____|
|150 |2-3 | 2 |20 |2-3 |1-2 | 20 | 10 | 15 |20 *|
|______|_______|_______|_______|_______|_______|_______|____|____|____|
|220 |2-3 | 2 |20 |2-3 |2 | 20 | 10 | 15 |20 *|
|______|_______|_______|_______|_______|_______|_______|____|____|____|
|330 |2-4 | 2 |20 |2-4 |2 | 20 | 10 | 15 |20 *|
|______|_______|_______|_______|_______|_______|_______|____|____|____|
|400 |3-4 | 2 |20 |2-4 |2 | 20 | 10 | 15 |20 *|
|______|_______|_______|_______|_______|_______|_______|____|____|____|
|500 |3-4 | 2 |25 | - |- | - | 10 | 15 |20 *|
|______|_______|_______|_______|_______|_______|_______|____|____|____|
|750 |4-5 | 2 |20-22 | - |- | - | 10 | 15 |20 *|
._____________________________________________________________________.
* Հաղորդալարերի հորիզոնական դասավորությամբ հենասյուների համար, որոնք տեղակայված են 1000 Օմ*մ համարժեք տեսակարար դիմադրությամբ հողում, թույլատրվում է 30 Օմ դիմադրությամբ հողակցող սարքվածք:
5) 35 և 110 կՎ լարման ՕԳ-երի վրա, որոնք ունեն մետաղաճոպանով պաշտպանություն ոչ ամբողջ երկարությամբ և ամպրոպային ժամանակաշրջանում կարող են երկարատև անջատված լինել մի կողմից, հարկավոր է տեղակայել խողովակավոր պարպիչների (ԽՊ2) կամ համապատասխան պաշտպանական ապարատների լրակազմ` մուտքային ճակատամուտքերի վրա կամ ԵԿ-ից ՕԳ-ի այն ծայրի առաջին հենասյան վրա, որը կարող է անջատվել: ՕԳ-ի անջատված ծայրում լարման տրանսֆորմատորների առկայության դեպքում ԽՊ2-ի փոխարեն պետք է տեղակայված լինեն ՓՊ կամ համապատասխան ԳԼՍ: Հեռավորությունը ԽՊ2-ից մինչև գծի անջատված ծայրը (ապարատը) պետք է լինի 60 մ-ից ոչ ավել` 110 կՎ լարման ՕԳ-երի համար և 40 մ-ից ոչ ավելի` 35 կՎ լարման ՕԳ-երի համար:
166. Այն ՕԳ-ի վրա, որոնք աշխատում են մեկուսացման դասի նկատմամբ իջեցված լարմամբ, ԵԿ-ի պաշտպանված առբերման առաջին հենասյան վրա` հաշված գծի կողմից, այսինքն` ԵԿ-ից, N 10 և N 11 աղյուսակներով որոշվող ՓՊ կամ ԳԼՍ պաշտպանվող սարքավորումից ունեցած հեռավորությունից կախված հեռավորության վրա, պետք է տեղակայվեն գծի աշխատանքային լարմանը համապատասխանող դասի լարման ԽՊ կամ ԿՄԿ: Թույլատրվում է տեղակայել պաշտպանական միջակայքեր կամ միջակապերով շունտել հենասյուների հարակից մեկուսիչների մի մասը շարաններում (մեկուսացումն արդյունաբերական, աղուտային և այլ տարուքներով աղտոտման բացակայության դեպքում): Չշունտված մնացած մեկուսիչների քանակը շարաններում պետք է համապատասխանի աշխատանքային լարմանը:
167. Խողովակավոր պարպիչները պետք է ընտրված լինեն ըստ ԿՄ-ի հոսանքի` հետևյալ պահանջներին համապատասխան`
1) մինչև 35 կՎ լարման ցանցերի համար խողովակավոր պարպիչի կողմից անջատվող հոսանքի վերին սահմանը պետք է լինի ցանցի տվյալ կետում եռաֆազ ԿՄ հոսանքի ամենամեծ գործող արժեքից (հաշվի առնելով ոչ պարբերական բաղադրիչը) ոչ պակաս, իսկ ստորին սահմանը` ցանցի տվյալ կետում կայունացած երկֆազ ԿՄ-ի հոսանքի հնարավոր ամենափոքր արժեքից (առանց հաշվի առնելու ոչ պարբերական բաղադրիչը) ոչ ավելի.
2) 110 կՎ և բարձր լարման ցանցերում խողովակավոր պարպիչի կողմից անջատվող հոսանքի վերին սահմանը պետք է լինի ցանցի տվյալ կետում միաֆազ կամ եռաֆազ ԿՄ հոսանքի հնարավոր ամենամեծ գործող արժեքից (հաշվի առնելով ոչ պարբերական բաղադրիչը) ոչ պակաս, իսկ ստորին սահմանը` ցանցի տվյալ կետում միաֆազ կամ երկֆազ ԿՄ կայունացված հոսանքի հնարավոր ամենափոքր հոսանքից (առանց հաշվի առնելու ոչ պարբերական բաղադրիչը) ոչ ավելի: ԿՄ հոսանքների պահանջվող արժեքներին համապատասխանող խողովակավոր պարպիչների բացակայության դեպքում թույլատրվում է նրանց փոխարեն կիրառել կայծային միջակայքեր: Փայտե հենասյուներով 220 կՎ լարման ՕԳ-ի վրա, խողովակավոր պարպիչների բացակայության դեպքում, պետք է 1-2 հենասյուների վրա շարանների կախոցները հողակցված լինեն, ընդ որում, մեկուսիչների քանակը պետք է լինի նույնքան, որքան մետաղե հենասյուների համար:
168. Փայտե հենասյուներով 3-ից մինչև 35 կՎ լարման ՕԳ-ի վրա, պաշտպանական միջակայքերի հողակցող էջքերում հարկավոր է իրագործել լրացուցիչ պաշտպանական միջակայքեր` տեղակայված գետնից 2,5 մ-ից ոչ պակաս բարձրության վրա: Պաշտպանական միջակայքերի երաշխավորվող չափսերը բերված են N 9 աղյուսակում:
169. 35 կՎ և բարձր լարման ԲՍ-ում, որոնց միակցված են ՕԳ-եր, պետք է տեղակայված լինեն ՓՊ-ներ կամ ԳԼՍ-ներ`
1) ՓՊ-ները կամ ԳԼՍ-ները հարկավոր է ընտրել` հաշվի առնելով նրանց պաշտպանական բնութագրերի համաձայնեցումը պաշտպանվող սարքավորման մեկուսացման հետ, ամենամեծ աշխատանքային լարման համապատասխանությունը ցանցի ամենամեծ աշխատանքային լարմանը` հաշվի առնելով բարձր հարմոնիկները և անհավասարաչափ բաշխումը, ինչպես նաև լարման թույլատրելի բարձրացումները` հողին միաֆազ միակցման դեպքում պահուստային ռելեական պաշտպանությունների գործողության ընթացքում` գծի միակողմանի միացման կամ բարձր հարմոնիկներով անցումային ռեզոնանսի դեպքում.
Աղյուսակ N 9
Հիմնական և լրացուցիչ պաշտպանական միջակայքերի երաշխավորված չափսերը
.______________________________________________.
|Անվանական լարումը, կՎ| Պաշտպանական միջակայքերի|
| | չափերը, մ |
| |________________________|
| | հիմնական | լրացուցիչ |
|_____________________|___________|____________|
| 3 | 20 | 5 |
|_____________________|___________|____________|
| 6 | 40 | 10 |
|_____________________|___________|____________|
| 10 | 60 | 15 |
|_____________________|___________|____________|
| 20 | 140 | 20 |
|_____________________|___________|____________|
| 35 | 250 | 30 |
|_____________________|___________|____________|
| 110 | 650 | - |
|_____________________|___________|____________|
| 150 | 930 | - |
|_____________________|___________|____________|
| 220 | 1350 | - |
|_____________________|___________|____________|
| 330 | 1850 | - |
|_____________________|___________|____________|
| 400 | 2400 | - |
.______________________________________________.
2) տեղակայվող ապարատների թվի կրճատման նպատակով պաշտպանական ապարատներից մինչև պաշտպանվող սարքավորումը մեծացված հեռավորությունների դեպքում կարող են կիրառվել մնացորդային լարումների ավելի փոքր մակարդակով ՓՊ-ներ կամ ԳԼՍ-ներ, քան պահանջվում է ըստ մեկուսացման համաձայնեցման պայմանների.
3) պարպիչներից մինչև տրանսֆորմատորներ և ուրիշ սարքավորում հեռավորություններն ըստ հաղորդաձողերի, ներառյալ ճյուղավորումները, պետք է լինեն N 10, N 11 և N 11.1 աղյուսակներում նշվածներից ոչ ավելի (տե՛ս նաև 157-րդ կետը): Նշված հեռավորությունները գերազանցելու դեպքում պետք է լրացուցիչ տեղակայվեն պաշտպանական ապարատներ հաղորդաձողերի կամ գծային միակցումների վրա`
ա. ՓՊ-ից մինչև էլեկտրասարքավորումներ (բացի ուժային տրանսֆորմատորներից) հեռավորությունները չեն սահմանափակվում, եթե զուգահեռ աշխատող ՕԳ-երի քանակը 110 կՎ լարման դեպքում 7 և ավելի է, 150 կՎ լարման դեպքում` 6 և ավելի, 220 կՎ լարման դեպքում` 4 և ավելի,
բ. թույլատրելի հեռավորությունները որոշվում են մինչև մոտակա ՓՊ,
գ. ՓՊ-ի փոխարեն ԳԼՍ օգտագործման կամ պաշտպանվող սարքավորման փորձարկման լարումների փոփոխության դեպքում հեռավորությունը մինչև ուժային տրանսֆորմատորներ կամ այլ սարքավորում որոշվում է LԳԼՍ=LՓՊ(Սփորձ-ՍԳԼՍ)/ (Սփորձ-ՍՓՊ), որտեղ LԳԼՍ և LՓՊ համապատասխանաբար ԳԼՍ -ի և ՓՊ-ի հեռավորություններն են պաշտպանվող սարքավորումից, մ, Սփորձ - պաշտպանվող սարքավորման փորձարկման լարումն է, կՎ, ՍԳԼՍ և ՍՓՊ - համապատասխանաբար մնացորդային լարումներն են ԳԼՍ-ի և ՓՊ-ի վրա. 5 կԱ հոսանքի դեպքում` 110, 220 կՎ լարման դասերի լարման համար և 10 կԱ հոսանքի դեպքում` 330 կՎ և ավելի դասերի լարման համար,
դ. ճոպանով պաշտպանված առբերումների այլ տվյալների դեպքում թույլատրելի հեռավորությունը կարող է որոշվել գծային միջարկմամբ,
4) N 10 և N 11 աղյուսակներում բերված մինչև էլեկտրասարքավորումը ամենամեծ թույլատրելի հեռավորությունները համապատասխանում են նրա` ըստ ԳՕՍՏ 1516.3-ի, «բ» դասի մեկուսացմանը.
5) ամենամեծ թույլատրելի հեռավորությունները ՓՊ կամ ԳԼՍ-ի և պաշտպանվող սարքավորման միջև որոշում են` ելնելով ԵԿ-ի աշխատանքի բնականոն ռեժիմում միացված գծերի և պարպիչների թվից.
6) ՓՊ-ների և ԳԼՍ-ների քանակը, տեղակայման տեղերը հարկավոր է ընտրել` ելնելով հաշվարկային ժամանակաշրջանում էլեկտրական միացումների սխեմայից, ՕԳ-երի և տրանսֆորմատորների թվից: Ընդ որում, հեռավորությունները պաշտպանվող սարքավորումից մինչև ՓՊ և ԳԼՍ պետք է լինի թույլատրելիների սահմաններում և միջանկյալ փուլերում` ամպրոպային ժամանակաշրջանին հավասար և ավելի տևողությամբ: Վթարային և վերանորոգման աշխատանքներն այս դեպքում հաշվի չեն առնվում:
170. Տրանսֆորմատորների և շունտող ռեակտորների շղթաներում ՓՊ-ները կամ ԳԼՍ-ները պետք է տեղակայված լինեն առանց նրանց և պաշտպանվող սարքավորման միջև փոխարկման ապարատների: Սարքավորումը լարման տակ գտնվելիս պաշտպանական ապարատները պետք է մշտապես միացված լինեն:
171. Տրանսֆորմատորը ԲՍ-ին 110 կՎ և բարձր լարման մալուխային գծով միակցելիս, մալուխը ՕԳ-ով ԲՍ-ին միակցման տեղում պետք է տեղակայված լինի ՓՊ-ի կամ ԳԼՍ-ի լրակազմ:
ՓՊ-ի կամ ԳԼՍ-ի հողակցող սեղմակը պետք է միակցված լինի մալուխի մետաղե պատյանին: ԲՍ-ի հաղորդաձողերին տրանսֆորմատորների հետ անմիջականորեն միացված մի քանի մալուխներ միակցելու դեպքում ԲՍ-ի հաղորդաձողերի վրա տեղակայվում է ՓՊ-ի կամ ԳԼՍ-ի 1 լրակազմ: Նրանց տեղակայման տեղը հարկավոր է ընտրել մալուխների միակցման տեղին հնարավորինս մոտ: Մալուխի երկարությունը N 10 և N 11 աղյուսակներում նշված հեռավորության կրկնակիից մեծ լինելու դեպքում նույնպիսի մնացորդային լարումներով ՓՊ կամ ԳԼՍ, ինչպիսիք մալուխի սկզբի պաշտպանական ապարատինն են, տեղակայվում են տրանսֆորմատորի մոտ:
172. ՈՒժային տրանսֆորմատորների (ավտոտրանսֆորմատորների) չօգտագործվող ամենացածր և միջին լարման փաթույթները, ինչպես նաև ԲՍ-ի` ամպրոպային ժամանակաշրջանում հաղորդաձողերից ժամանակավորապես անջատված փաթույթները, պետք է միացված լինեն աստղի կամ եռանկյան տեսքով, պաշտպանվեն ՓՊ-ով կամ ԳԼՍ-ով` միացված յուրաքանչյուր ֆազի ներանցման և հողի միջև: Չօգտագործվող, ամենացածր լարման փաթույթների պաշտպանությունը, որոնք մագնիսալարի վրա դասավորված են առաջինը, կարող է իրագործվել եռանկյան գագաթներից մեկի, աստղի ֆազերից մեկի կամ չեզոքի հողակցմամբ կամ յուրաքանչյուր ֆազի վրա համապատասխան դասի լարման ՓՊ-ի կամ ԳԼՍ-ի տեղակայմամբ: Չօգտագործվող փաթույթների պաշտպանություն չի պահանջվում, եթե նրանց մշտապես միացված է 30 մ-ից ոչ պակաս երկարությամբ մալուխային գիծ, որն ունի հողակցված պատյան կամ զրահ:
173. ՈՒժային տրանսֆորմատորների 110-ից մինչև 150 կՎ լարման փաթույթների չեզոքների պաշտպանության համար, որոնք ունեն փաթույթի գծային ծայրի մեկուսացման նկատմամբ իջեցված մեկուսացում և թույլ են տալիս աշխատանք` ապահողակցված չեզոքով, հարկավոր է տեղակայել ԳԼՍ-ներ, որոնք ապահովում են նրանց պաշտպանությունը և մի քանի ժամվա ընթացքում դիմանում քվազի (համարյա) կայունացված գերլարումներին` գծի ֆազը խզվելու դեպքում: Տրանսֆորմատորի չեզոքում, որի մեկուսացումն ապահողակցում թույլ չի տալիս, բաժանիչների տեղակայում չի թույլատրվում:
174. 3-ից մինչև 20 կՎ լարման բաշխիչ սարքերը, որոնց միացված են ՕԳ-ներ, պետք է պաշտպանված լինեն ՓՊ-ներով կամ ԳԼՍ-ներով` տեղակայված հաղորդաձողերի վրա կամ տրանսֆորմատորների մոտ: Հիմնավորված դեպքերում կարող են լրացուցիչ տեղակայվել պաշտպանական ունակություններ: ՓՊ-ն կամ ԳԼՍ-ն լարման տրանսֆորմատորի հետ միևնույն բջջում պետք է միակցված լինի մինչև նրա ապահովիչը`
1) 3-ից մինչև 20 կՎ լարման ԲՍ-երի հաղորդաձողերի հետ տրանսֆորմատորների օդային կապ կիրառելու դեպքում հեռավորությունները ՓՊ-ից և ԳԼՍ-ից մինչև պաշտպանվող սարքավորում չպետք է գերազանցեն. 60 մ-ը` փայտե հենասյուներով ՕԳ-ի դեպքում, և 90 մ-ը` մետաղե հենասյուներով ՕԳ-ի դեպքում.
2) տրանսֆորմատորները մալուխների միջոցով հաղորդաձողերին միակցելու դեպքում հեռավորությունները հաղորդաձողերի վրա տեղակայված ՓՊ-ներից կամ ԳԼՍ-ներից մինչև տրանսֆորմատոր չեն սահմանափակվում.
3) ԵԿ-ին` 3-ից մինչև 20 կՎ լարման ՕԳ-երի առբերումների շանթարգելներով պաշտպանություն, ըստ շանթապաշտպանության պայմանների, չի պահանջվում.
4) ԵԿ-ին փայտե հենասյուներով 3-ից մինչև 20 կՎ լարման ՕԳ-ի առբերումների վրա, ԵԿ-ից 200-ից մինչև 300 մ հեռավորությամբ պետք է տեղակայված լինի պաշտպանական ապարատների լրակազմ (ԽՊ1): 3-ից մինչև 20 կՎ լարման ՕԳ-երի վրա, որոնք ամպրոպային ժամանակաշրջանում կարող են երկարատև անջատվել 1 կողմից, հարկավոր է տեղակայել պաշտպանական ապարատներ (ԽՊ2) ԵԿ-ի կոնստրուկցիայի վրա կամ ՕԳ-ի այն ծայրի ծայրային հենասյան վրա, որը կարող է երկարատև անջատվել: Հեռավորությունը ձողավորման երկայնքով, ԽՊ2-ից մինչև անջատված անջատիչը պետք է լինի 10 մ-ից ոչ ավելի: Տրանսֆորմատորի մինչև 0,63 ՄՎ.Ա հզորության դեպքում թույլատրվում է խողովակավոր պարպիչներ չտեղակայել 3-ից մինչև 20 կՎ լարման, փայտե հենասյուներով ՕԳ-ի առբերումների վրա.
5) նշված հեռավորությունների պահպանման անհնարինության դեպքում, ինչպես նաև ՕԳ-ի անջատվող ծայրում լարման տրանսֆորմատորների առկայության դեպքում, ԽՊ2-ի փոխարեն պետք է տեղակայվեն ՓՊ-ներ կամ ԳԼՍ-ներ: Հեռավորությունը ՓՊ-ից մինչև պաշտպանվող սարքավորում այս դեպքում պետք է լինի 10 մ-ից ոչ ավելի, ԳԼՍ-ի համար` մեծացված լարման տրանսֆորմատորի փորձարկման լարման և ԳԼՍ-ի մնացորդային լարման տարբերությանը համեմատական: ԵԿ-ի մեջ ՕԳ-ի բոլոր ներանցումների վրա ՓՊ-ների կամ ԳԼՍ-ների տեղակայման դեպքում և ենթակայանային սարքավորումից` ըստ ամպրոպաշտպանության պայմանների թույլատրելի սահմաններում նրանց հեռանալու դեպքում, ԵԿ-ի հաղորդաձողերի վրա պաշտպանական ապարատներ կարող են չտեղակայվել: ԽՊ1-ի և ԽՊ2-ի պարպիչների հողակցման դիմադրությունները չպետք է գերազանցեն 10 Օմ-ը` հողի մինչև 1000 Օմ.մ տեսակարար դիմադրության և 15 Օմ-ը` ավելի մեծ տեսակարար դիմադրության դեպքում.
6) ենթակայաններին մետաղե և երկաթբետոնե հենասյուներով 3-ից մինչև 20 կՎ լարման ՕԳ-երի առբերումների վրա պաշտպանական ապարատների տեղակայում չի պահանջվում: Սակայն 3-ից մինչև 20 կՎ լարման ՕԳ-ի վրա ավելի քան 30 տոկոսով ուժեղացված մեկուսացում կիրառելու դեպքում (օրինակ` մթնոլորտի աղտոտման պատճառով), ԵԿ-ից 200-ից մինչև 300 մ երկարության վրա և նրա ներանցիչի վրա պետք է տեղակայված լինեն ԿՄԿ-ներ.
7) ենթակայանին առբերվող մետաղե և երկաթբետոնե հենասյուները 200-ից մինչև 300 մ երկարության վրա պետք է հողակցված լինեն ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հուլիսի 12-ի «Էլեկտրաէներգիայի հաղորդաբաշխման վերաբերյալ տեխնիկական կանոնակարգը հաստատելու մասին» N 961-Ն որոշմամբ հաստատված ՏԿ-ի N 6.19 աղյուսակում բերվածներից ոչ մեծ դիմադրությամբ.
8) 3-ից մինչև 20 կՎ լարման ՕԳ-ը մալուխային ներդիրի օգնությամբ ԵԿ-ին միակցելու դեպքում մալուխը ՕԳ-ին միակցելու տեղում պետք է տեղակայված լինի ՓՊ-ների կամ ԳԼՍ-ների լրակազմ: Այդ դեպքում պարպիչի մետաղե սեղմակը, մալուխի մետաղե պատյանները, ինչպես նաև մալուխային կցորդիչի իրանը պետք է միացված լինեն միմյանց ամենակարճ ուղիով: Պարպիչի հողակցող սեղմակը պետք է միացված լինի հողակցիչին առանձին էջքով: Եթե ՕԳ-ը փայտե հենասյուներով է, մալուխի ծայրից 200-ից մինչև 300 մ հեռավորության վրա հարկավոր է տեղակայել պաշտպանական ապարատների լրակազմ: Մալուխային ներդիրի 50 մ-ից ավելի երկարության դեպքում ՓՊ կամ ԳԼՍ-ի տեղակայում ԵԿ-ում չի պահանջվում: Ապարատի հողակցիչի դիմադրությունը պետք է լինի ՀՀ կառավարության 2007 թվականի հուլիսի 12-ի «Էլեկտրաէներգիայի հաղորդաբաշխման վերաբերյալ տեխնիկական կանոնակարգը հաստատելու մասին» N 961-Ն որոշմամբ հաստատված ՏԿ-ի N 6.19 աղյուսակում բերված արժեքներից ոչ ավելի.
9) 3-ից մինչև 20 կՎ լարման հոսանահաղորդիչների շանթապաշտպանությունը իրագործվում է որպես համապատասխան դասի լարման ՕԳ-ի շանթապաշտպանություն:
175. 35-ից մինչև 220 կՎ լարման մալուխային ներդիրները նրանց 1,5 կմ-ից պակաս երկարության դեպքում պետք է 2 կողմերից պաշտպանված լինեն պաշտպանական ապարատներով: 35-ից մինչև 220 կՎ լարման մալուխները պաշտպանվում են III խմբի ՓՊ-ի կամ ԽՊ-ի միջոցով, իսկ 220 կՎ լարման մալուխները` II խմբի ՓՊ-ի կամ համապատասխան ԳԼՍ-ի: Մալուխի 1,5 կմ և ավելի երկարության դեպքում մետաղե և երկաթբետնե հենասյուներով ՕԳ-ի վրա պարպիչների կամ սահմանափակիչների տեղակայում մալուխի ծայրում չի պահանջվում:
176. Մինչև 40 ՄՎ.Ա հզորության տրանսֆորմատորներով 35-ից մինչև 220 կՎ լարման ԵԿ-ների պաշտպանությունը, որոնք միակցված են պաշտպանվող առբերման պահանջվող երկարությունից (տե՛ս N 8 և N10 աղյուսակներ) փոքր երկարությամբ` առանց մետաղաճոպանների ՕԳ-ից ճյուղավորումներին, թույլատրվում է իրագործել պարզեցված սխեմայով (նկ. 18), որը ներառում է`
1) փականային պարպիչներ. տեղակայվում են ԵԿ-ում, ուժային տրանսֆորմատորից 10 մ-ից ոչ ավելի հեռավորության վրա` III խմբի ՓՊ-ի օգտագործման դեպքում, և 15 մ-ից ոչ ավելի` II խմբի ՓՊ-ի օգտագործման դեպքում: Ընդ որում, հեռավորությունը ՓՊ-ից մինչև հաջորդ սարքավորումը չպետք է գերազանցի համապատասխանաբար 50 և 75 մ-ը: Հեռավորությունը մինչև սահմանափակիչները որոշվում են այնպես, ինչպես նշված է N 10 և N 11 աղյուսակներում.
2) ԵԿ-ին առբերվող մետաղաճոպանային շանթարգելներ ճյուղավորման ամբողջ երկարության վրա. ճյուղավորման 150 մ-ից պակաս երկարության դեպքում հարկավոր է լրացուցիչ պաշտպանել մետաղաճոպանային կամ ձողային շանթարգելներով գործող ՕԳ-ի մեկական հենամեջ` ճյուղավորումից 2 ուղղությունների վրա.
3) ԽՊ1 և ԽՊ2 պաշտպանական ապարատների լրակազմեր` հողակցիչի 10 Օմ-ից ոչ ավելի դիմադրությամբ, որոնք տեղակայվում են փայտե հենասյուների վրա. ԽՊ2` ՕԳ-ի կողմից մետաղաճոպանով առաջին հենասյան վրա կամ ձողային շանթարգելով պաշտպանվող հատվածի սահմանի վրա, ԽՊ1` ՕԳ-ի չպաշտպանված հատվածում, ԽՊ2-ից 150-ից մինչև 200 մ հեռավորության վրա.
4) առբերման 500 մ-ից ավելի երկարության դեպքում ԽՊ1-ի խողովակավոր պարպիչների տեղակայում չի պահանջվում.
5) ԵԿ-ի պաշտպանությունը, որոնցում ՓՊ-երի և տրանսֆորմատորների միջև հեռավորությունները գերազանցում են 10 մ-ը, իրագործվում է 169-րդ կետում բերված պահանջներին համապատասխան:ԵԿ-ի պարզեցված պաշտպանությունը` վերը նշված պահանջներին համապատասխան, թույլատրվում է կատարել նաև ԵԿ-ը գործող ՕԳ-ին կարճ առբերումների միջոցով միակցելու դեպքում (նկ. 19): Ընդ որում, տրանսֆորմատորները պետք է պաշտպանված լինեն II խմբի ՓՊ-ներով կամ համապատասխան ԳԼՍ-ներով: Նոր կառուցված ՕԳ-ին միակցված ԵԿ-ի պարզեցված սխեմայով պաշտպանության իրականացում չի թույլատրվում:
177. Հողի 1000 Օմ.մ և ավելի տեսակարար դիմադրությամբ շրջաններում ԵԿ-ի պաշտպանության համար տեղակայված 35 և 110 կՎ լարման ԽՊ1 և ԽՊ2 պարպիչների հողակցման դիմադրությունը, որոնք միակցվում են գործող ՕԳ-ին ճյուղավորումների վրա կամ կարճ առմուտների օգնությամբ, պետք է լինի 30 Օմ-ից ոչ ավելի: Ընդ որում, ԽՊ2-ի հողակցիչը պետք է միացված լինի ԵԿ-ի հողակցող սարքվածքի հետ:
Նկար 18. ՕԳ-ի մինչև 150 մ և 150 մ-ից ավելի երկարությամբ ճյուղավորումներով միացված ԵԿ-ների ամպրոպային գերլարումներից պաշտպանության սխեմաներ:
--------------
Նկար 18-ը չի բերվում
Նկար 19. ՕԳ-ի մինչև 150 մ և 150 մ-ից ավելի երկարությամբ առմուտներով միացված ԵԿ ամպրոպային գերլարումներից պաշտպանության սխեմաներ:
--------------
Նկար 19-ը չի բերվում
178. Մինչև 110 կՎ լարման ՕԳ-ի հենասյուների վրա տեղակայվող փոխարկման ապարատները, որոնք ունեն մետաղաճոպանով պաշտպանություն ոչ ամբողջ երկարությամբ, պետք է պաշտպանված լինեն պաշտպանական ապարատներով` տեղակայված նույն հենասյուների վրա սպառիչի կողմից: Եթե փոխարկման ապարատը բնականոն անջատված է, պարպիչները պետք է տեղակայված լինեն նույն հենասյան վրա` լարման տակ գտնվող յուրաքանչյուր կողմից`
1) փոխարկիչ ապարատները ՕԳ-ի երկարությամբ, գիծը ԵԿ-ին կամ բաշխիչ կետին միացնելու տեղից մինչև 25 մ հեռավորության վրա տեղակայելիս հենասյան վրա պաշտպանական ապարատների տեղակայում չի պահանջվում: Եթե փոխարկիչ ապարատներն ամպրոպային ժամանակաշրջանում բնականոն անջատված են, ապա ՕԳ-ի կողմից հենասյան վրա պետք է տեղակայված լինեն պաշտպանական ապարատներ.
2) մետաղե և երկաթբետոնե հենասյուներով մինչև 20 կՎ լարման ՕԳ-ի վրա թույլատրվում է պաշտպանական ապարատներ չտեղակայել այն փոխարկման ապարատների պաշտպանության համար, որոնք ունեն նույն դասի մեկուսացում, ինչ և ՕԳ-ն.
3) փոխարկիչ ապարատների տեղակայում մետաղաճոպանով պաշտպանվող ՕԳ առբերումների այն սահմաններում, որոնք նշված են 176-րդ և 183-րդ կետում և N 10 աղյուսակում, թույլատրվում է գծի կողմից հաշված առաջին հենասյան վրա, ինչպես նաև առբերման հաջորդ հենասյուների վրա` նրանց մեկուսացման հավասար ամրության պայմանի դեպքում.
4) ապարատների հողակցող սարքվածքների դիմադրությունը պետք է բավարարի ՀՀ կառավարության 2006 թվականի դեկտեմբերի 21-ի «Էլեկտրատեղակայանքների սարքվածքին ներկայացվող ընդհանուր պահանջներ տեխնիկական կանոնակարգը հաստատելու մասին» N 1943-Ն որոշմամբ հաստատված ՏԿ-ի պահանջները:
179. Մետաղե և երկաթբետոնե հենասյուներով իրագործվող ճյուղավորումը ՕԳ-ից պետք է ամբողջ երկարությամբ պաշտպանված լինի մետաղաճոպանով, եթե այն միակցված է ամբողջ երկարությամբ մետաղաճոպանով պաշտպանված ՕԳ-ին: Փայտե հենասյուների վրա ճյուղավորումներ իրագործելիս, ՕԳ-ի հետ նրանց միակցման տեղում պետք է տեղակայված լինի պաշտպանական ապարատների լրակազմ:
180. 3-ից մինչև 10 կՎ լարման հատվածավորող կետերի պաշտպանության համար պետք է տեղակայված լինեն պաշտպանական ապարատներ` մեկական լրակազմ փայտե հենասյուներով յուրաքանչյուր սնող ՕԳ-ի ծայրային հենասյան վրա: Ընդ որում, պաշտպանական ապարատների հողակցվող էջքերը հարկավոր է միակցել փոխարկիչային կետի հողակցող սարքվածքին:
(16-րդ գլուխը փոփ. 28.07.11 թիվ 1138-Ն որոշում)
-------------------------------------------------
ԻՐՏԵԿ - շարունակությունը հաջորդ մասերում